Her Bİreyİn Farklı Bİr Parlaklığı Var

Eğitim sistemi uzun yıllar boyunca zekâyı yalnızca sayısal ya da sözel performansla ölçtü. “Zeki çocuk” dendiğinde matematikte iyi, hızlı anlayan, yüksek notlar alan öğrenciler akla geldi. Oysa insanlar hiçbir zaman tek bir kalıba sığmadı. Ve 1983 yılında Harvard Üniversitesi’nden Howard Gardner, eğitim dünyasında büyük bir kapı açtı: Çoklu Zeka Kuramı.

Bu kurama göre zekâ; tek bir potansiyel değil, birden fazla alanda kendini gösteren dinamik bir yapıdır. Her bireyin güçlü olduğu, içten geldiğinde keyifle yaptığı, doğal olarak parladığı özel bir zeka alanı vardır.

Peki bu zeka türleri neler? Beraber inceleyelim.

1.Sözel-Dİlsel Zekâ

Kelimeleri ustalıkla kullanma, hikâye anlatma, konuşma ve yazma becerisinin baskın olduğu zeka türü…Bu bireyler konuşarak, okuyarak ve yazarak öğrenir.

2.Mantıksal-Matematİksel Zekâ

Analiz, problem çözme, sayılar ve mantık ilişkilerinden keyif alanlar bu alanda güçlüdür. Sistem kurmak, neden-sonuç ilişkisini görmek onlar için doğal bir süreçtir.

3.Görsel-Uzamsal Zekâ

Resimler, renkler, şekiller ve zihinde canlandırma…Bu zeka türü güçlü olan bireyler görerek öğrenir, tasarım ve hayal gücü gerektiren işlerde oldukça başarılıdır.

4.Bedensel-Kİnestetİk Zekâ

Vücudunu bir araç gibi kullanabilen, hareket ederek öğrenen, el becerileri güçlü bireyler…Dans, spor, el sanatları, drama bu zekânın en belirgin alanlarından biridir.

5.Müzİkal-Rİtmİk Zekâ

Ritim, melodi, sesleri ayırt etme kapasitesi…Bu bireyler müzikle daha çabuk öğrenir, ses ve ritim hafızası oldukça gelişmiştir.

6.Sosyal (Kİşİlerarası) Zekâ

İnsanlarla iletişim kurmak, duyguları okumak, ilişkileri yönetmek…Bu zekâ güçlü olduğunda bireyler takım çalışmalarında ve liderlik alanlarında doğal bir uyum gösterir.

7.İçsel (İçsel-Bİreysel) Zekâ

Kendisini tanıma, duygularını anlama, motivasyonlarını fark etme becerisi… Bu bireyler içsel farkındalığı yüksek, kararlarında bilinçli ve amaç odaklıdır.

8.Doğacı Zekâ

Doğa olayları, canlılar, çevre ve ekolojik ilişkiler üzerine doğal bir ilgi…Bu bireyler gözlem yeteneği güçlü, doğayla bağlantısı kuvvetli kişilerdir.

Çoklu Zeka Kuramı NedeN Bu Kadar Önemlİ?

Çünkü bu kuram bize şunu söylüyor: “Tek doğru yok. Tek başarılı öğrenci profili yok. Tek zekâ yok.”

Bireylerin öğrenme biçimleri, ilgi alanları ve potansiyelleri birbirinden çok farklıdır. Eğitimde ve danışmanlık süreçlerinde bu farkı görmek, kişiyi gerçek anlamda tanımayı sağlar.

Bir öğrenci matematikte zorlanabilir ama inanılmaz bir hikâye anlatıcısı olabilir. Bir başkası sosyal ilişkilerde parıldarken yazılı sınavlarda aynı performansı göstermeyebilir. Bu durum bir eksiklik değil, farklı bir güçtür.

Eğitimciler, ebeveynler ve danışmanlar olarak şuna odaklanmamız gerekir: “Öğrenci hangi alanda güçlüyse o alanı beslemek, zorlandığı alanlarda ise kişiselleştirilmiş destek sunmak.”

Başarı, tek bir çizgi değildir. Her bireyin kendi yolunda ilerlediği bir yolculuktur.